الکل فقط روی کبد و مغز اثر نمیگذارد، پوست صورت هم یکی از اولین بخشهایی است که از آن آسیب میبیند. بعد از نوشیدن، خیلی زود پوست خشک، قرمز و بیجان به نظر میرسد. اگر مصرف ادامه پیدا کند، چینوچروکها زودتر ظاهر میشوند و درخشش طبیعی پوست از بین میرود. در ادامه این مقاله به تاثیر الکل بر پوست صورت می پردازیم و بررسی میکنیم که چگونه الکل میتواند بزرگترین دشمن پوست ما باشد.
مطالب این مقاله
6 بلایی که الکل روی پوست می گذارد!
اگر فکر میکنید الکل تاثیر آنچنایی بر روی پوست نمیگذارد سخت در اشتباهید؛ در ادامه به مضررات الکل روی پوست را به طور کامل بررسی میکنیم:
1. الکل و کمآبی پوست
یکی از واضحترین اثرات و تاثیر الکل بر روی پوست، کاهش آب بدن است. الکل خاصیت دیورتیک (ادرارآور) دارد، یعنی باعث دفع سریعتر مایعات از بدن میشود. وقتی بدن دچار کمآبی شود، اولین جایی که آن را نشان میدهد، پوست صورت است. با کم آب شدن بدن اتفاقات زیر رخ میدهد:
- پوست خشک، زبر و پوستهپوسته میشود.
- خطوط ریز و چروکها واضحتر به چشم میآیند.
- درخشش طبیعی پوست از بین میرود.
اگر بعد از مصرف الکل متوجه تیرگی یا خستگی پوست شدید، دلیلش دقیقا همین کمآبی است. برای مقابله با آن، نوشیدن آب فراوان قبل و بعد از مصرف و استفاده از مرطوبکنندههای غنی از هیالورونیک اسید یا گلیسرین کمک زیادی میکند.
۲. التهاب و قرمزی؛ نتیجه گشاد شدن رگهای خونی
الکل باعث گشاد شدن رگهای خونی سطحی پوست میشود. به همین دلیل است که بسیاری از افراد پس از نوشیدن الکل، دچار قرمزی یا گرگرفتگی در ناحیه گونه و بینی میشوند. اگر مصرف ادامه پیدا کند، این وضعیت از حالت موقت به یک مشکل دائمی تبدیل میشود؛ رگهای خونی ریز (کاپیلاریها) آسیب میبینند و به شکل رگههای قرمز روی پوست باقی میمانند.
این حالت بهویژه در افرادی که پوست حساس یا بیماری روزاسه (Rosacea) دارند، میتواند بسیار آزاردهنده باشد. برای کاهش التهاب، محصولات حاوی نیاسینآمید، آلوئهورا یا عصاره چای سبز مفید هستند و بهتر است از ماساژ یا گرمای زیاد روی پوست پرهیز شود.
۳. اختلال در سد محافظ پوست
پوست دارای سد محافظتی طبیعی (Skin Barrier) است که از چربیها و پروتئینها ساخته شده و وظیفهاش نگه داشتن رطوبت و جلوگیری از ورود آلودگیهاست. الکل، بهویژه در صورت مصرف مکرر، به این سد آسیب میزند و باعث کاهش چربیهای طبیعی پوست میشود. نتیجهی این آسیب شامل:
- پوست توانایی حفظ رطوبت خود را از دست میدهد.
- حساسیت و تحریکپذیری افزایش مییابد.
- احتمال جوش، قرمزی و احساس سوزش بالا میرود.
راهحل؟ استفاده از کرمهای ترمیمکننده حاوی سرامید، اسیدهای چرب و پانتنول، به ترمیم این سد کمک میکند.
۴. الکل و پیری زودرس پوست
الکل بهصورت غیرمستقیم فرآیند پیری پوست را تسریع میکند. این فرآیند با کاهش آبرسانی، آسیب به کلاژن و افزایش استرس اکسیداتیو رخ میدهد.
الکل باعث افزایش رادیکالهای آزاد در بدن میشود؛ مولکولهایی که به سلولهای سالم، از جمله سلولهای پوستی، آسیب میزنند. این آسیب منجر به از بین رفتن کلاژن و الاستین میشود، یعنی همان دو پروتئینی که مسئول استحکام و خاصیت کشسانی پوستاند.
به همین دلیل، پوست افراد الکلی معمولاً افتاده، چروکدار و بدون درخشندگی است. اگر کسی به دنبال کند کردن روند پیری پوست است، کاهش مصرف الکل یکی از مؤثرترین کارهایی است که میتواند انجام دهد.
۵. تأثیر الکل بر آکنه و جوش
الکل به چند روش میتواند باعث افزایش و ایجاد جوش و آکنه شود:
- کاهش کیفیت خواب و اختلال در ترمیم شبانه پوست.
- افزایش قند خون و تحریک ترشح انسولین که چربی پوست را بیشتر میکند.
- التهاب داخلی بدن که به صورت جوشهای قرمز یا چرکی ظاهر میشود.
- الکلهای شیرین مثل کوکتلها، از همه بدترند چون هم قند دارند هم الکل.
برای کنترل این وضعیت، استفاده از محصولات سبک حاوی سالیسیلیک اسید و تنظیمکننده چربی پوست بسیار مفید است.
۶. تیرگی و کدری پوست
بعد از مصرف الکل، پوست اغلب کدر، بیروح و حتی کمی متورم به نظر میرسد. دلیل آن ترکیبی از کمبود خواب، التهاب و تجمع سموم در بدن است. کبد وقتی مشغول تجزیه الکل است، توان کمتری برای حذف سایر مواد زائد دارد. در نتیجه این مواد در بدن تجمع پیدا میکنند و پوست حالت خسته به خود میگیرد.
استفاده از رژیم غذایی سرشار از آنتیاکسیدان (میوهها، سبزیجات، چای سبز و آب فراوان) و خواب کافی، بهترین راه برای بازگرداندن شادابی به پوست است.
تأثیر مصرف موضعی الکل در محصولات پوستی
جالب است بدانید که برخی محصولات مراقبت از پوست هم حاوی الکل موضعی هستند. این نوع الکلها (مثل Ethanol، Isopropyl Alcohol) معمولاً برای ضدعفونی یا سبکتر کردن بافت محصول استفاده میشوند، اما اگر غلظت آنها زیاد باشد، همان مشکلات بالا را به شکل موضعی ایجاد میکنند: خشکی، التهاب و تحریک.
اگر پوست خشکی دارید، همیشه روی برچسب ترکیبات به دنبال عباراتی مثل “Alcohol-Free” باشید. اما اگر پوست چربی دارید، مقدار کمی الکل میتواند به جذب بهتر مواد کمک کند — فقط باید متعادل باشد.
راههای جبران آسیب الکل بر پوست
اگر فردی مصرف الکل را کاهش داده یا قطع کرده است، خبر خوب این است که پوست توانایی ترمیم بالایی دارد. با چند گام ساده میشود روند بهبود را سرعت داد:
- آبرسانی دوباره: نوشیدن زیاد آب، آب نارگیل یا آبمیوه طبیعی.
- روتین مراقبتی سبک: پاککننده ملایم، سرم هیالورونیک اسید، مرطوبکننده مغذی.
- خواب کافی: حداقل ۷ ساعت در شب، چون پوست در خواب خود را بازسازی میکند.
- تغذیه غنی از آنتیاکسیدان: مثل بلوبری، گردو، ماهی سالمون، سبزیجات برگسبز.
- ورزش: گردش خون را افزایش میدهد و اکسیژنرسانی به پوست را بهتر میکند.
بعد از چند هفته، معمولاً شادابی و نرمی پوست به شکل قابل توجهی برمیگردد.
سخن آخر
پوست صورت آینه درونی بدن است. هر چیزی که وارد بدن میشود، چه غذا باشد چه نوشیدنی، دیر یا زود اثرش را روی پوست نشان میدهد. الکل شاید بهطور موقت حس آرامش یا لذت ایجاد کند، اما در درازمدت پوست را از درون خشک، ملتهب و پیر میکند. انتخاب با ماست: میخواهیم صورتی درخشان و شاداب داشته باشیم، یا پوستی خسته و بیروح؟
با ترک یا کاهش مصرف الکل، نوشیدن آب فراوان، تغذیه سالم و مراقبت ملایم از پوست، میتوان دوباره تعادل و شادابی را به چهره برگرداند.
